Strony

Wyszukiwarka witryny

poniedziałek, 28 marca 2011

Czeski Raj

Zamek w Mnichovo Hradiste oraz hrad Valecov.



Zamek w Mnichovo Hradiste

Zamek stanowił dużą szlachecką posiadłość w epoce baroku. Jest jedną z lepiej zachowanych budowli w tym stylu w Czechach. Z kart jego historii dowiadujemy się, że od roku 1623 był w rękach Alberchta z Valdstejna, który skonfiskował razem z nim całe księstwo. Przez kolejne wieki należał do rodu Valdstejnów. Od 1690 r, trwała trzydziestoletnia przebudowa zamku w nowym stylu oraz jego modernizacja. Dobudowano np. wieżę zegarową, jedno piętro i oranżerię. Również wtedy powstała sala teatralna. Niestety bogate wyposażenie zamku z tamtego okresu przepadło w czasie pożaru w 1724 roku. Również w XVIII w. wykonano nowe, które możemy podziwiać do dziś. Zamek jest udostępniony dla zwiedzających.

Źródło: http://www.mnichovo-hradiste.cz/


Zamek średniowieczny Valečov w Czeskim Raju

Zamek ten stanął z pewnością na miejscu jeszcze starszego grodziska. Pierwsza pisemna wzmianka o zamku pochodzi z 1316 r. Wówczas zamek był jeszcze najprawdopodobniej drewniany, dopiero w poł. XIV w. powstała kamienna budowla osadzona na czterech skałach. W 1439 roku, w wyniku oblężenia zamek spłonął, został odbudowany w XV w. przez królewskiego urzędnika Vanka z Valecova. Dobudowano wtedy przedgrodzie, mur kamienny z basztami i browar. Zamek był zamieszkany do połowy XVII w.

Źródło: www.hrady.cz



Droga przez las z zamku Valecov do Turnova przez schowany głęboko w lesie zamek Klamorna i Drabskie Svetnicky, czyli skalny zamek.



Zamek Klamorna w Czeskim Raju

Ślady osiedlenia na wzgórzu Klamorna sięgają 3000 lat p.n.e. Znajdowało się tu dawno temu grodzisko, które zanikło w III w. p.n.e. Później wybudowano tu gród w IX w. n.e., który dotrwał do wojen husyckich. Jego rozkwit przypada na XII - XV wiek. Dziś możemy podziwiać niewielkie kamienne fragmenty średniowiecznej warowni. Wewnątrz ruiny stoją dwa kamienne stoły, a na jednym z nich jest wyryta data 1434.

Źródło: www.hrady.cz


Drabske Světničky

Najprawdopodobniej w czasie wojen husyckich powstał tu naskalny drewniany zameczek, na miejscu dawniejszego grodziska. Pomieszczenia łączyły drewniane mosty i schody. Do dziś zachowało się sześć schodów wyciosanych w skale. Później zamek przeszedł w ręce rycerzy-rozbójników, jeszcze później został opuszczony.

Źródło: „Česky Raj – Pruvodce po Česke Republice”



Wycieczka z Żeleznego Brodu na zamek Trosky.



Zamek Trosky

Dobrze zachowany zamek średniowieczny Trosky znajduje się w Czeskim Raju i jest uważany za jego symbol. Zamek założył Čenek z Vartemberka w końcu XIV w. Pierwsza pisemna wzmianka o zamku pochodzi z 1396 r. Budowla jest osadzona na dwóch skałach. Na nich znajdują się dwie wieże: Panna (57 m) i Baba (47 m). Pomiędzy nimi był dziedziniec zamkowy i duży budynek mieszkalny. W 1424 r. zamek odparł atak husytów, zaś w 1428 spłonął. Później, w 1438 r. rycerze-rabusie: Šof a Švejkar uczynili Trosky swoją siedzibą. W 1648 r. podczas wojny trzydziestoletniej, zamek został poważnie uszkodzony. Został zrekonstruowany w XIX i XX wieku. Dziś jest udostępniony dla zwiedzających, można wejść na obie wieże, z których możemy podziwiać przy dobrej pogodzie panoramę Czeskiego Raju.

Źródło: „Za strašidly na hrady a zamky” – Petr David, Vladimir Soukup

Ania


czwartek, 24 marca 2011

Krzyżowa Góra w Adrspachu






Krzyżowa Góra znajduje się w Adrspachu, szlak do niej wiedzie od parkingu przed skalnym miastem, tylko, że w przeciwną stronę. Idąc przez las, wspinamy się na niewielką górę, pod której szczytem napotykamy Drogę Krzyżową na tablicach z lanego żelaza umieszczonych w skałach. Dalej wchodzimy na szczyt góry po drewnianych i kamiennych schodach, gdzie jest punkt widokowy, stoi tu kamienno-żeliwny krzyż, a panorama obejmuje przy dobrej widoczności nawet Karkonosze. Widzimy skalne miasto w Adrspachu, Bukową Górę, Góry Krucze, i m.in. zamek w Adrspachu.

Ania



środa, 23 marca 2011

Sanktuarium Matki Bożej Patronki Rodzin w Leśniowie koło Częstochowy







Legenda na temat powstania sanktuarium w Leśniowie

Upalnego lata 1382 r. książę Władysław Opolski wiózł ze swoją świtą obraz Czarnej Madonny do Częstochowy. Zatrzymał się pod wieczór na odpoczynek, jednak nigdzie nie było ani kropli wody. Po bezskutecznych poszukiwaniach jakiegoś źródełka, nakazał odprawić mszę św. i modlił się do Madonny o ratunek. Wtedy stał się cud, jeden rycerz z orszaku, przybiegł poinformować, iż w polu nieopodal trysnęło źródełko z czystą wodą. Niebawem na miejscu wydarzenia się tego cudu, postawiono drewnianą kapliczkę z figurką Matki Bożej.


Ze źródeł pisanych dowiadujemy się, że w Leśniowie już w XIV w. był drewniany kościół. W XVI w. kościół ten zaczął popadać w ruinę. Mimo tego ludzie nadal pielgrzymowali do Leśniowa, aby modlić się do cudownej figurki Matki Boskiej. Ludzie doznawali uzdrowień duszy i ciała, m.in. Jan Koryciński z Pilicy, który ufundował na pocz. XVII w. murowany kościół, na którego ołtarzu ustawił cudowną figurkę. 18 X 1806 r. kościół został przekazany w ręce zakonu Paulinów. Wzniesiono wtedy też murowany klasztor. Nadal ludzie pielgrzymowali jeszcze liczniej do Matki Boskiej Leśniowiskiej, patronki rodzin, doznając cudów. Z kroniki klasztornej mamy stary wpis z roku 1734:

„ Tego roku różni chorzy, chromi, ślepi, którzy się tu Matce Bożej polecili, zdrowi odchodzili, ale tajemnica spowiedzi sprawiła, że się nie pytali o nazwisko i skąd byli”. Czasem zostawiali po sobie wota. Zakon Paulinów przebywał w Leśniowie przez 150 lat, aż do 1864 r., gdy klasztor uległ kasacie z rozkazu cara Aleksandra II, ale powrócili oni w 1936 r. i są tu do dziś. Klasztor odwiedza co roku około sto tysięcy pielgrzymów.

Ania


środa, 16 marca 2011

Ruina zamku średniowiecznego Hamrstejn











Niedaleko Liberca (6 km od Liberca w kierunku Decina) w północnych Czechach jest tajemnicza ruina zamku średniowiecznego Hamrstejn. Znajduje się w ona ponad wsią o nazwie Machnin, na niewielkim, zalesionym wzgórzu usytuowanym nad stacyjką kolejową „Machnin”. Niestety droga do zamku nie jest oznakowana, a można się tam dostać tylko pieszo.

Pierwsza wzmianka o warowni pochodzi z 1357, gdzie Bedřich z Biberstejna ślubuje wierność cesarzowi Karolowi IV. W czasie wojen husyckich, 1433 roku, zamek przeszedł w ręce husytów. Później często zmieniał właścicieli, a od 1558 r. jest już wzmiankowany jako pusty.

Zamek wzniesiono w XIV w. aby strzegł jednej z najstarszych hamerni w Czechach oraz drogi z Liberca do Żytawy. Wokół zamku znajdowały się kopalnie metali szlachetnych, ponadto wytapiano tu metale z rud żelaza, cyny i ołowiu, (które następnie uzdatniano lub przerabiano za pomocą młota poruszanego kołem wodnym.) Kopalnia i hamernia działały do XVIII w.

W latach 1856-59 wybudowano linię kolejową z Liberca do Żytawy, która przechodzi pod samym zamkiem. Również obok ruin jest wiadukt kolejowy nad Nysą Łużycką.

Dziś możemy podziwiać malownicze ruiny: fragmenty dwóch wież, mury budynku mieszkalnego oraz mur obronny.

Ania



sobota, 12 marca 2011

Tajemnicza góra Ślęża

Ślęża jesienią



Szlakiem archeologicznym na Ślęży



Będkowice i Ślęża zimą. Cmentarzysko kurhanowe







„Tajemnicza góra Ślęża”

Najstarsze ślady bytności na górze Ślęży pochodzą z młodszej epoki kamienia (neolitu). Pozostawiły je plemiona tzw. kultury pucharów lejowatych (3000-1700 l. p.n.e.). Znaleziskami z tego okresu są np. figurka przedstawiająca barana z Jordanowa, związana najprawdopodobniej z kultem bóstw w zwierzęcej postaci. Człowiek z tamtego okresu zajmował się uprawą roli, myślistwem, łowiectwem i hodowlą zwierząt. Lepił z gliny naczynia, czasem pięknie ozdobione.

Wiadomo, że w Jordanowie wydobywano wówczas nefryt, z którego wyrabiano siekierki i toporki, zaś na pobliskiej Raduni eksploatowano serpentyn w tym samym celu. Na szczycie Raduni udało się odnaleźć toporek kamienny z tamtych czasów.

Ślęża w epoce brązu i początku epoki żelaza (1700-400 l p.n.e.)

W tej epoce Ślęża uchodziła już za świętą górę i odprawiano na niej obrzędy pogańskie, istniał już kult bóstw: Słońca i Księżyca. To właśnie z tego okresu pochodzą relikty starożytnych wałów kultowych, które ogradzały święte miejsca kultu, to tam odprawiano obrzędy, składano ofiary, a dostęp mieli jedynie wtajemniczeni kapłani. Był to tzw. Kult solarny, o czym świadczą np. znaki solarne (ukośnego krzyża) symbolizujące słońce, które odnajdujemy wyryte również na rzeźbach kultowych oraz np. na znalezionym toporku kamiennym. Fragmenty świętego kręgu znajdujemy dziś w postaci niewyraźnych nasypów z kamieni: u szczytu Ślęży, na szczycie Wieżycy – gdzie oddawano cześć bóstwu solarnemu – Słońca oraz na Raduni, gdzie czczono bóstwo Księżyca.

Ślęża w okresie lateńskim (400 r. p.n.e.)

To właśnie z tego okresu pochodzą tajemnicze rzeźby kultowe ze znakami solarnymi. Są one najprawdopodobniej dziełem Celtów, którzy przybyli w IV w p.n.e. z Galii, a kierowali się na północ. Tu zatrzymali się i uczynili Ślężę swoją świętą górą. To oni musieli wyrzeźbić z granitu owe kultowe rzeźby. Pierwszymi, o których wspomnę są Niedźwiedzice, jedna znajduje się na szczycie Ślęży, a druga przy żółtym szlaku wiodącym ze Ślęży do Sobótki. Celtowie uważali niedźwiedzicę za Boginię- Matkę, stąd domysł badaczy, iż obie Niedźwiedzice na Ślęży są jej wyobrażeniem.

Niedźwiedzica


Następną rzeźbą jest Panna z Rybą. Rzeźba ta przyodziana jest w długą szatę, zaś oburącz trzyma rybę (ze znakiem solarnego krzyża) Ma utrącone głowę i nogi. Została ona znaleziona pod szczytem Ślęży w 1733 r. , była przysypana kamieniami. Z biegiem czasu przylgnęła do niej legenda: w pradawnych czasach pewna dziewczyna mieszkająca pod Ślężą polubiła misia, który mieszkał pod szczytem góry, zaczęła przynosić mu ufnie ryby, ale miś rósł szybko, aż pewnego razu dla zabawy zaczęła się droczyć z nim, a wówczas miś odgryzł jej głowę. By upamiętnić tę tragedię ludzie wykuli postać Panny z Rybą oraz Niedźwiedzia. Rzeźba ta jest wymieniana już w 1209 roku, jako kamień Piotra, zaś legenda z tych czasów mówi, że jest to postać św. Piotra z Rybą, z odtrąconą głową.

Panna z rybą


Kolejną rzeźbą solarną jest Mnich, ustawiony przy drodze z Sobótki do Przełęczy pod Wieżycą. Wyglądem przypomina on wielki kręgiel. Został odnaleziony w polu pomiędzy wsiami Garncarsko i Wielkim Maniowem. Dawna legenda mówi, że jest to mnich zaklęty w kamień za karę, iż nie sprawował się zgodnie ze swoimi ślubami i musi pokutować wierząc że dotrze kiedyś na szczyt Ślęży. A wtedy, gdy tam dotrze ma nastać koniec świata.

Mnich


Następną rzeźbą kultową jest również zagadkowy Grzyb, który został ustawiony niedaleko jego miejsca odnalezienia, czyli pod kościołem św. Anny w Sobótce. Przyjmuje się, że jest to dolna część postaci ludzkiej, odzianej w długą szatę. Na górze rzeźby jest wyryty znak solarny.




Najprawdopodobniej rzeźby te w czasach swej świetności znajdowały się na górze Ślęży, a dopiero potem zostały rozrzucone po jej okolicy. Z pewnością było ich więcej, ale nigdy nie dowiemy się ile…

Z okresu wpływów rzymskich (0-400 r. n.e.) archeolodzy znaleźli na Ślęży i wokół niej fragmenty ceramiki. Przyjmuje się, że te pięknie zdobione naczynia wykonane zostały przez Celtów, (powoli ustępujących z tych ziem) lub przez rodzimą ludność, która przejęła cechy ich kultury materialnej. Według badaczy różnią się one nieznacznie szczegółami i techniką wykonania.


Rzeźba kultowa





Lapidarium w Sobótce



Okres wczesnośredniowieczny (od VII do XIV w.)

Jest to najbardziej burzliwy okres w dziejach Ślęży dla zamieszkujących te okolice plemion. Najstarsza udokumentowana wzmianka o Ślęży pochodzi z kroniki Thietmara, biskupa z Merseburga, żyjącego w latach 975-1018, który określa Ślężę jako „ Mons Silensis” i pisze dalej, że na tej pogańskiej górze odprawiane są tajemnicze praktyki pogańskie, zaś cały kraj przyjął od niej nazwę „pagus Silensis”. W XIII w. Ślęża określana już jest słowami: Zlencz, Slencz – po staropolsku. Nazwa ta pochodzi prawdopodobnie od słowa „ślągły” czyli wilgotny, co wskazuje na warunki biometeorologiczne i mikroklimat, jaki panuje na Ślęży nawet dziś.

Istnieje również najstarsza wzmianka o ludności zamieszkującej teren góry i jej najbliższych okolic. Pochodzi ze źródła Geograf Bawarski - jest tam wymienionych kilka plemion słowiańskich: Ślężanie, Opolanie, Gołęszyce i Dziadoszanie. Zanotowane tam jest, iż Ślężanie posiadają 14 grodów. Relacja powstała dla dynastii Karolingów, najprawdopodobniej dla potrzeb militarnych. Wg tego źródła Ślężanie zamieszkiwali w tym okresie tereny nad Bystrzycą, Ślężą i Oławą.
Jest jeszcze jeden dokument praski z roku 1086, w którym są wymieniane plemiona zamieszkujące Śląsk, w tym Ślężanie.

Na północno-zachodnich stokach Ślęży znaleziono szereg lejów, będących pozostałością po prymitywnych kamieniołomach z V-XIII wieku. Wytwarzano tutaj żarna, a rocznie na stokach Ślęży wykonywano od 40-200 kamieni żarnowych, które szły również na zbyt, np. w wikińskim Szlezwiku odnaleziono takie żarna pochodzące ze Ślęży. To z tego okresu pochodzi również grodzisko w Będkowicach (VIII-IX wiek) gdzie dziś jest skansen wsi ślężańskiej. Możemy podziwiać rekonstrukcję dwóch chat, wały obronne, i cmentarzysko kurhanowe.

Rezerwat archeologiczny: wioska Ślężan w Będkowicach

Również w pobliskich Świątnikach i Strachowie odnaleziono ślady osadnictwa. We wczesnym średniowieczu nastał zmierzch pogaństwa na Ślęży, powoli nastawać zaczęło chrześcijaństwo. Po założeniu w roku 1000 biskupstwa we Wrocławiu, zmniejszyło liczbę wyznawców pogańskich. Ślęża powoli przestawała być centrum obrzędów kultowych. Około 1038 r. na Śląsk najechał czeski władca Brzetysław, który miał w posiadaniu Ślężę do 1050 r., gdy Kazimierz Odnowiciel odzyskał Śląsk.

Wiadomo, że w XII w. na szczycie góry Ślęży wzniesiono gród kasztelański. Jednak pierwsza wzmianka o grodzie na Ślęży pochodzi z 1242 r Przypuszczalnie budulec do wzniesienia grodu mógł być pobierany z wałów kultowych. Również w dokumentach Henryka Brodatego z pocz. XIII w. jest wymieniana Górka jako siedziba administracji klasztornej i grodzisko w Będkowicach jako posiadłość książęca. To właśnie najprawdopodobniej wtedy zostały zakazane ostatecznie praktyki pogańskie, stosowane na Ślęży od 2000 lat.

Zakłada się również, że kamienne romańskie lwy, np. przy zamku w Sobótce-Górce, przy kościele św. Jakuba w Sobótce czy wmurowane w ścianę i portal kościoła romańskiego w Starym Zamku pochodzą z tego okresu. Wszystkie są wyciosane ze ślężańskiego granitu.


Ślęża w czasie wojen husyckich

W XIV w. na szczycie Ślęży powstał mały, niepozorny, kamienny zameczek. W czasie wojen husyckich, Ślęża została zdobyta przez dowódcę husytów Jana Kolde. W pobliskiej Niemczy gród został zajęty przez husytę Piotra Polaka. Obaj dowódcy po licznych walkach zostali schwyceni przez mieszczan świdnickich i wrocławskich. Odprowadzono ich honorowo do granicy czeskiej, zaś zameczek na szczycie Ślęzy zburzono, aby nie dawał więcej schronienia wrogom. Po zakończeniu wojen z husytami, minął najbardziej burzliwy okres w dziejach góry Ślęży.


Ślęża w wiekach XVI-XVIII

Z 1547 r. pochodzi informacja, że w okolicy Ślęży roi się od zwolenników reformacji.
W czasie pierwszej wojny śląskiej, pomiędzy Prusakami a Austriakami, walczącymi o Śląsk, została spalona cała Sobótka.
W 1702 r. opat Jan Sievert wzniósł na szczycie góry niewielką kaplicę ku czci NMP. Kaplica istniała do 1834 r., gdy została zniszczona. W latach 1851-52 zbudowano kamienny kościółek, który stoi tam do dzisiejszych czasów.

Wiek XIX-XX

W XIX w. Ślęża nagle staje się obiektem wypraw turystycznych i zaczyna budzić coraz większe zainteresowanie. W 1855 r. powstaje monografia Ślęży autorstwa Sadebecka. Pod koniec XIX w. na szczycie powstaje schronisko turystyczne, ale w pocz. XX w. zostaje wzniesione na jego miejscu kamienne schronisko. W 1945 r. Ślęża staje się na powrót polska. Od 1949 r. Polacy przeprowadzali na niej badania archeologiczne.

Źródło: Towarzystwo Miłośników Ziemi Ślężańskiej – „Ślęża – Przewodnik” 1966.



Starożytne wały kultowe. Radunia w Masywie Ślęży




Wokół góry Ślęży




Ania



Praga

Wycieczka do Pragi. Zapraszamy na spacer po praskich uliczkach i zwiedzanie najpiękniejszych zabytków!



Przez Rynek, w stronę Mostu Karola




Na Moście Karola




W stronę Katedry św. Wita




Wieża widokowa




Zegar




Most Karola




Hradcany




Loreta




Klasztor Stahov




Wyszogród



Fot. Anna Scheer


czwartek, 10 marca 2011

Pałac w Siedlimowicach









Pierwotny pałac w Siedlimowicach został zbudowany w XVI w., ale został on zburzony przez wojska szwedzkie w 1633 roku, w czasie wojny trzydziestoletniej. Dopiero w XVIII w. zbudowano tu nowy pałac, którego ruiny możemy podziwiać do dziś. Pałac za czasów świetności okazale wyglądał w stylu barokowym, a później, pod koniec XIX w., przebudowany został w stylu neorenesansowym. W czasie II wojny światowej uległ zniszczeniu i nigdy już nie został odbudowany.
Pałac miał cztery skrzydła, wzniesione wokół dziedzińca, jego wieża połączona była z pałacowym budynkiem, przejściem usytuowanym na wysokości drugiego piętra. Nad wejściem był neorenesansowy portal z datą 1875.
Do dziś zachowały się: fragmenty elewacji, wieża i portal, zniszczone ściany. Wokół pałacu jest spory, zaniedbany park przypałacowy oraz ruiny folwarcznych budynków.
Siedlimowice znajdują się około 12 km na północny-wschód od Świdnicy.

Źródło: www.dworypalace.travel.pl

Zdjęcia: Anna Scheer