Strony

Wyszukiwarka witryny

piątek, 27 lipca 2012

„Mogilno, miasto na Szlaku Piastowskim”

Mogilno to niewielkie miasto położone w województwie kujawsko-pomorskim, nad Jeziorem Mogileńskim, niedaleko Gniezna. Pierwotnie była tu osada w VIII w., potem w X w. gród obronny. Data nadania praw miejskich dla Mogilna to 1398 rok. Znajdują się tu dwa zabytkowe kościoły oraz dawny klasztor. Miasto znajduje się też na Szlaku Piastowskim.

Kościół pobenedyktyński pw. św. Jana Apostoła. Według kroniki Jana Długosza Bolesław Śmiały (ur.1042, zm.1082) w 1075 roku sprowadził do Mogilna benedyktynów z pobliskiego Tyńca i powstały tu wtedy romański kościół i klasztor. Według innych źródeł, wcześniej Kazimierz Odnowiciel (ur.1016, zm.1058), na prośbę swojej matki Rychezy, powrócił z wygnania, które spędził na Węgrzech i w Niemczech oraz przywiózł ze sobą tu mnichów benedyktyńskich z Nadrenii. Ufundował on też opactwo benedyktynów w Tyńcu w 1044 r.

Jakkolwiek nie było, opactwo w Mogilnie to jedno z najstarszych opactw w Polsce. Warto dodać, ze zakon benedyktynów to również najstarszy zakon mnisi na Zachodzie, założony w 529 roku przez św. Benedykta z Nursji. Swe pierwsze opactwo założyli oni na Wzgórzu Monte Cassino we Włoszech. Ich motto to słynne słowa „Ora et labora” czyli „Módl się i pracuj”.

Kościół św. Jana był dużą, trójnawową bazyliką romańską, z unikatowym, dwupoziomowym prezbiterium, z transeptem i absydami oraz wieżą obronną, położoną ponad kruchtą i prezbiterium. Pod posadzką odkryto najstarsze w Polsce romańskie krypty, w których odkryto kamienne fundamenty ołtarza w półkolistej wnęce absydy, a także ceglany grobowiec opata z akwamanilą – czyli glinianym naczyniem liturgicznym z XII w. Odkryto też groby z XII-XVII w. i mogiły rycerskie. Dziś możemy zwiedzać te krypty.

W XIII w. ufortyfikowano świątynię, dobudowując m.in. mur obronny wokół i przebudowano kościół w stylu późnoromańskim, przy użyciu cegły. W XV w. kościół dotknął pożar, po czym świątynia otrzymała nowe gotyckie sklepienia.

Obecna bryła kościoła, osadzona w większości na fundamentach romańskiej świątyni, pochodzi z XVIII wieku. Dzisiejszy kościół jest trójnawowy, ze sklepieniami gwiaździstymi w nawie głównej i prezbiterium oraz sklepieniami kryształowymi w nawach bocznych. Wyposażenie jest rokokowo-klasycystyczne z XVIII w.

Do kościoła wchodzi się przez barokową trójdzielną bramę z XVIII w., ozdobioną figurą NMP. Obok dzisiejszej bryły kościoła św. Jana, można zobaczyć wczesnośredniowieczne zarysy fundamentów poprzedniej bryły kościoła romańskiego.

Do kościoła przylegają zabudowania klasztorne, pochodzące lat 1760-97. Rozbudowano wtedy poprzednie założenie klasztorne w stylu barokowym. W skrzydle południowym znajduje się dawne mieszkanie opata, refektarz i kuchnia, we wschodnim skrzydle jest dormitorium i pokoje dla służby. Dawniej skrzydła łączył krużganek. Klasztor jest połączony z kościołem, które tworzą razem zamknięty czworobok, a wewnątrz niego, w tzw. wirydarzu czyli na dziedzińcu wewnętrznym, jest najstarsza studnia w Polsce z XI w. Od czasu zaborów w Mogilnie nie ma już benedyktynów, gdyż w 1833 r. zamknięto tu klasztor. Nigdy już tutaj nie powrócili…

Drugi cenny zabytek to kościół farny pw. św. Jakuba Większego Apostoła, założony na przełomie XI i XII w. przez rycerza Zbyluta z rodu Pałuków. Obecny kościół został wzniesiony w 1511 r. w stylu gotyckim w miejscu romańskiej świątyni. Znajduje się on na szlaku Drogi św. Jakuba. Jest to budowla jednonawowa, pozbawiona wieży. Cenne pamiątki wewnątrz świątyni to stary krucyfiks i dwie rzeźby przedstawiające św. Jana i Marię, pochodzące również z 1511 r. Z tego samego okresu pochodzi też obraz przedstawiający św. Jakuba. Pozostałe ołtarze są z XVII w., zaś ołtarz główny pochodzi z 1891 r.

Ania.

Źródła: „Na Szlaku Piastowskim”, W. Łęcki oraz Wikipedia.

 Mogilno na Szlaku Piastowskim...
 Kościól św. Jana Apostoła
 Trójdzielna brama wejściowa...
 I pomnik NMP przy niej...
 Relikty fundamentów romańskiej świątyni...






 Pomnik św. Wojciecha przed kościołem...
 Klasztor...
 Kościół św. Jakuba...








1 komentarz:

Filippo pisze...

Ostatnio czytałem artykuł też o innych miejscach Szlaku Piastowskiego! Polecam :) http://alfatourblog.pl/2016/03/23/szlak-piastowski-historia-na-wyciagniecie-reki/