Strony

Wyszukiwarka witryny

czwartek, 7 marca 2013

"Wyspa Piaskowa i Ostrów Tumski we Wrocławiu"

Ostrów Tumski i Wyspa Piaskowa we Wrocławiu to miejsca, w których możemy odnaleźć aż 6 średniowiecznych kościołów i jeden barokowy. Są pełne zabytkowych zakątków, kryją też w sobie bogatą historię…
W VII-IX wieku na Ostrowie Tumskim istniał gród plemienny Ślężan. Tuż obok przebiegał Szlak Bursztynowy. Zaś w X wieku powstał na Ostrowie Tumskim drewniany gród otoczony drewniano-ziemnym wałem, będący siedzibą pierwszych Piastów. Po 1000 roku, po utworzeniu tu biskupstwa, powstało przy nim podgrodzie biskupie. Z czasem gród zastąpił murowany zamek.
Jednak po lokacji miasta w XIII wieku, na lewym brzegu Odry i zbudowaniu tam nowego zamku, większość ludności przeniosła się na nowe miejsce, a Ostrów Tumski stał się ośrodkiem władzy biskupiej. Na przełomie XV/XVI wieku stary zamek ostatecznie zburzono. Ten pierwszy piastowski zamek znajdował się w okolicy kościółka św. Marcina.

Kościoły na Ostrowie Tumskim i Wyspie Piaskowej:

1.    Archikatedra wrocławska p.w. św. Jana Chrzciciela – ta gotycka świątynia pochodzi z przełomu XIII/XIV wieku, warto dodać, że w jej miejscu istniały wcześniej 3, a może nawet 4 poprzednie kościoły.
Prawdopodobnie już w połowie X wieku mógł istnieć w miejscu dzisiejszej gotyckiej katedry, kościół murowany, zbudowany z kamieni polnych i zaprawy wapiennej.
    
     Wiadomo, że z rozkazu Bolesława Chrobrego, tuż po 1000 roku, gdy utworzono we Wrocławiu biskupstwo, zbudowano tu katedrę w stylu przedromańskim. Została ona najprawdopodobniej zniszczona w czasie najazdu księcia czeskiego Brzetysława na polskie ziemie w roku 1038.
   
     Kolejny kościół w stylu romańskim powstał z rozkazu księcia Kazimierza Odnowiciela, w latach 50-tych i 60-tych XI wieku.

    W 1158 roku biskup Walter z Malonne rozpoczął budowę większej, również romańskiej katedry. Prawdopodobnie uległa ona zniszczeniu w czasie najazdu mongolskiego na Polskę w 1241 roku.
  
    W 1244 roku rozpoczęto budowę kolejnej, gotyckiej katedry, pod okiem biskupa Tomasza i przy udziale wielu uzdolnionych artystów i rzeźbiarzy. W późniejszych wiekach katedra była jeszcze wielokrotnie przebudowywana. To ta budowla dotrwała do dzisiejszych czasów i jest uważana za perłę architektury sakralnej w stylu gotyckim.
2.   Kościół św. Idziego - najstarszy zachowany kościół Wrocławia. Ta późnoromańska, niewielka budowla powstała w latach 1218-30. Warto dodać, ze jest to budowla typu jedno filarowego, czyli taka, w której sklepienie jest podparte przez jeden filar. Zachował się też przed wejściem romański portal.
3.    Kościół NMP na Piasku (na wyspie Piaskowej) – pierwotnie istniał tu romański kościół i klasztor Kanoników Regularnych św. Augustyna, ufundowany w połowie XII wieku przez Piotra Włostowica i jego żonę Marię. Przetrwał do 1334 roku.
Już w 1334 roku rozpoczęto budowę nowego gotyckiego kościoła. W 1430 roku ukończono budowę południowej wieży, zaś drugiej nigdy nie ukończono. Kościół ten uległ poważnemu zniszczeniu pod koniec II wojny światowej, lecz został odbudowany.
Przylegające do niego zabudowania klasztorne pochodzą ze średniowiecza, lecz zostały przebudowane na początku XVIII wieku w stylu barokowym. Dziś w budynkach poklasztornych mieści się Biblioteka Uniwersytecka.

 Most Piaskowy
 Na bulwarze...
 Przystań...
 Kościół NMP na Piasku...
 Most Tumski...
 Św. Jadwiga
Św. Jan Chrzciciel


 Kłódki na Moście Tumskim (Zakochanych)
 Kościół sw. Piotra i św. Pawła...
 Św. Piotr

 Centrum Duszpasterskie...

 Kościół św. Krzyża i św. Bartłomieja
 Barokowa figura św. Jana Nepomucena...
 Ul. Katedralna i katedra w tle...

 Katedra św. Jana Chrzciciela


 Aniołki ozdabiające cokół figury św. Jana Nepomucena

 Kościółek św. Idziego
 Wewnątrz...
 Widoki z wieży katedry, na którą można wjechać windą...



 Panorama na Ostrów Tumski...

4.  Kolegiata św. Krzyża i św. Bartłomieja – jest perłą gotyckiej architektury, bowiem są to tak naprawdę dwa kościoły zamknięte w jednej bryle; składa się ona z dolnego kościoła św. Bartłomieja i górnego św. Krzyża. Kościół powstał jako pamiątka pojednania po zakończeniu długotrwałego sporu kościelno-politycznego pomiędzy księciem Henrykiem Probusem a biskupem wrocławskim Tomaszem II w 1287 roku.
5.    Kościół gotycki św. Piotra i św. Pawła, znajduje się tuż za Mostem Tumskim. Pochodzi z lat 1404-1454. Pierwotnie był to kościół typu jedno filarowego, lecz po pożarze w 1634 roku, kościół odbudowano na nowo w stylu barokowym. Przed kościołem stoi też rzeźba przedstawiająca św. Piotra.
6.    Kościół św. Marcina – ta niewielka gotycka świątynia jest najprawdopodobniej jedyną ocalałą budowlą należącą do dawnego zamku piastowskiego, który się tu znajdował. Powstała najprawdopodobniej pod koniec XIII wieku. Była to świątynia dwukondygnacyjna, dzisiaj niższe piętro stanowi kryptę, gdyż z czasem podniósł się znacznie poziom gruntu i znalazło się ono pod ziemią.
7.    Cerkiew św. Cyryla, św. Metodego i św. Anny. Pierwotnie był to kościół św. Jakuba Apostoła przy klasztorze Augustianek. Później został przebudowany w stylu barokowym. W 1945 roku spłonął wraz z wyposażeniem; w 1963 roku został przekazany gminie prawosławnej. Jako jedyny spośród wymienionych siedmiu kościołów ma kształt barokowy.

Inne ciekawe miejsca:

Most Piaskowy – łączy Wyspę Piaskową z lewobrzeżnym miastem. Był wzmiankowany już w 1149 roku. Dzisiejszy most pochodzi z 1861 roku i jest najstarszym mostem żelaznym we Wrocławiu. Tuż za mostem zaczyna się Bulwar Piotra Włostowica, który prowadzi na Ostrów Tumski. Przy bulwarze znajduje się przystań na Odrze dla statków wycieczkowych.

Most Tumski – zwany też Mostem Zakochanych, łączy Ostrów Tumski z Wyspą Piaskową, stoją przy nim figury św. Jadwigi i św. Jana Chrzciciela. Jest on nazywany Mostem Zakochanych, gdyż zdobią go liczne kłódki powieszone na nim przez zakochane pary, na znak wiecznej miłości…

Centrum Duszpasterskie Archidiecezji Wrocławskiej – pierwotnie był to budynek sierocińca dla młodzieży szlacheckiej z początku XVIII w. Nad wejściem widnieje okazały herb fundatora budynku.

Pałac Biskupów Wrocławskich – na podstawie badań archeologicznych przypuszcza się, że mogła tu istnieć już w 2 połowie XIII wieku siedziba prepozyta katedralnej kapituły, w postaci kamiennej wieży mieszkalnej. Obecny kształt pałacu pochodzi z 1794 roku.

Późnogotycki budynek kapituły z 1520 roku, przylegający do kościółka św. Idziego. Dziś mieści się w nim Muzeum Archidiecezjalne.

Ania.

Źródło - Wikipedia






3 komentarze:

makroman pisze...

Świetna robota!

Lukasz pisze...

Jakie Aniołki fajne! :)

Paweł Olewiński pisze...

Moje ulubione miejsca we Wrocławiu. Fajnie, że ktoś o nich pisze:)