Strony

Wyszukiwarka witryny

wtorek, 18 września 2018

„Cieplice Śląskie-Zdrój – najstarsze polskie uzdrowisko”

Cieplice Śląskie-Zdrój dawniej były oddzielną miejscowością, jednak w 1976 roku zostały włączone w granice miasta Jelenia Góra. Dziś uchodzą za najstarsze uzdrowisko w Polsce. Nie wiadomo, kiedy miejscowa ludność odkryła tu istnienie termalnych wód leczniczych, według legendy uczynił to książę Bolesław Wysoki w 1175 roku, gdy biorąc udział w pewnym polowaniu, dotarł tutaj przez przypadek w pogoni za zranionym jeleniem…

Już w 1281 roku Cieplice zostały wzmiankowane w pewnym dokumencie jako Ciepłe Źródła... Dokument ten poświadczał o tym, że książę Bernard Lwówecki przekazał Ciepłe Źródła joannitom ze Strzegomia. Dalsze źródła mówią, że w 1381 roku rycerz Gotsche Schoff odkupił od księżnej Agnieszki, wdowy po księciu świdnicko-jaworskim Bolku II Małym, Cieplice. A ponad 20 lat później sprowadził tu zakon cystersów z Krzeszowa, którzy osiedli tu na ponad 400 lat. Cystersi zaczęli opiekować się chorymi, przybywającymi do leczniczych źródeł.

Na przestrzeni wieków do Cieplic przybywało mnóstwo kuracjuszy, w tym wiele znanych osób, np. królowa Polski, żona Jana III Sobieskiego – Maria Kazimiera Sobieska, a także np.  Józef Wybicki, Wincenty Pol, Roman Zmorski, Johann Volfgang von Goethe, czy John Quincy Adams - późniejszy prezydent Stanów Zjednoczonych.

Gdy w 1810 roku nastąpiła kasata zakonów, cystersi musieli opuścić klasztor w Cieplicach i przestali móc zajmować się chorymi. W końcu XIX wieku Schaffgotschowie postarali się o doprowadzenie do Cieplic linii kolejowej oraz tramwajowej.


 Studnia z ujęciem wody leczniczej w centrum Cieplic...
 Wolno stojąca dzwonnica...




 Wejście do kościoła św. Jana Chrzciciela...

 Kościół p.w. św. Jana Chrzciciela...
 Długi Dom od strony wewnętrznej...

 Długi Dom od strony ulicy...
 Barokowy pałac Schaffgotschów...
 Na deptaku...

 Są tu kafejki, cukiernie i restauracje...
 Pałac Schaffgotschów...



 Na deptaku...


 Ewangelicki kościół...



Restauracja na deptaku...
 W Parku Zdrojowym...
 Dom Zdrojowy "Edward"...
 Muszla koncertowa...
 Dom Zdrojowy "Edward"...

 W Parku Zdrojowym...



 Fontanna...



 Widok na Karkonosze...

 Za tym mostkiem zaczyna się Park Norweski...


 Pawilon Norweski...

 Obecnie jest w remoncie...

 Staw w Parku Norweskim...



Fontanna:)

W uzdrowisku znajdziemy dziś wiele zabytkowych budowli, w tym ogromny, barokowy pałac Schaffgotschów, w którym dziś mieści się filia Politechniki Wrocławskiej. Pałac ten podobnie jak i pozostałe zabytki znajdują się przy deptaku.

Naprzeciw pałacu Schaffgotschów widnieje kościół ewangelicki z XVIII wieku, uważany za jedną z ładniejszych ewangelickich, barokowych świątyń na Śląsku.

Przy deptaku znajduje się wiele starych kamienic, w których są kafejki, cukiernie czy restauracje…

Po przeciwległej stronie deptaku zobaczymy duży kościół barokowy p.w. św. Jana Chrzciciela z lat 1712-14. Przylega do niego dawny klasztor cystersów. Posiada on piękny barokowy wystrój. Niestety, gdy byłam w Cieplicach, oba kościoły: ewangelicki i katolicki były zamknięte. Obok kościoła stoi wolno stojąca wieża (dzwonnica).

Tuż obok zespołu poklasztornego z kościołem św. Jana Chrzciciela, stoi Długi Dom. Ten długi budynek został zbudowany pod koniec XVII wieku, jako dom gościnny dla kuracjuszy. W XIX wieku Schaffgotschowie przeniesli tu wielką kolekcję zbiorów, które do nich należały, i które wcześniej były zgromadzone w pałacu w Sobieszowie. Były to: wielka biblioteka gromadząca około 80 tysięcy książek oraz zbiory ptaków, minerałów, monet, broni, grafik, dzieł sztuki i pamiątek rodzinnych Schaffgotschów; zgodnie z zapisem sporządzonym przez hrabiego Johanna Antona Schaffgotscha w 1738 roku, mówiącym, aby te zbiory były dziedziczone przez jego potomków i chronione przed wszelkimi wojnami, zbiory te szczęśliwie dotrwały w Długim Domu do 1945 roku. Zostały one nazwane „Skarbcem Śląska”. Po 1945 roku zostały rozproszone po całej Polsce, a dziś większość z nich znajduje się w różnych muzeach, bibliotekach czy archiwach w Polsce. Część z nich dała jednak początek istnieniu Muzeum Przyrodniczemu w Cieplicach, w którym znajdują się dziś np. 4 tysiące książek ze „Skarbca Śląska”, a także pochodzące z kolekcji Schaffgotschów zbiory: owadów, muszli, skał i minerałów, ptasich jaj, poroży, rogów i innych. Do niedawna Muzeum Przyrodnicze znajdowało się w Pawilonie Norweskim, w Parku Norweskim, lecz dziś ma siedzibę w innym budynku, do którego z braku czasu już nie dotarłam. A na placu, przed Muzeum Przyrodniczym zobaczymy także kolekcję dwudziestu drewnianych uli, które mają kształty ludzkich postaci.

Z deptaku od razu wchodzi się przez bramę do rozległego, pięknego Parku Zdrojowego, który założono dopiero pod koniec XVIII wieku. Tutaj zobaczymy muszlę koncertową, Teatr Zdrojowy z XIX wieku czy pawilon zdrojowy „Edward” z XIX wieku.

Nieopodal Parku Zdrojowego jest drugi, mniejszy park – Park Norweski. Tutaj zobaczymy Pawilon Norweski, zbudowany na wzór restauracji „Frognersacteren”, znajdującej się koło Oslo w Norwegii, obecnie jest on w remoncie; a po środku parku jest duży staw z fontannąJ

Ania.
Źródło – „Jelenie Góra Cieplice”, Piotr Gryszel, Centrum Informacji Turystycznej i Kulturalnej w Jeleniej Górze.